Doorgaan naar content
instrument

cello

Jean-Baptiste Vuillaume

gebouwd in Parijs in 1865

Een cello, gebouwd door Jean Baptiste Vuillaume in Parijs 1865. Als onderdeel van een kwartet dat hij bouwde voor de 2e hertog de Caraman. Opus 2609.

Geschiedenis van het instrument

In 2014 kreeg Het Muziekinstrumentenfonds deze uitzonderlijk mooie Vuillaume-cello in bruikleen van mevrouw Marijke Verberne. Na haar overlijden in 2025, kocht Het Muziekinstrumentenfonds de cello van de erven.

Marijke Verberne kocht de cello in 1976 van een Londense handelaar en reisde er als professioneel celliste de wereld mee rond. Ze studeerde af als leerlinge van Carel van Leeuwen Boomkamp. Van 1961 tot 1967 was ze lid van het Nederlands Kamerorkest. Ze volgde in die tijd nog lessen bij André Navarra. Daarna verliet ze Nederland om in Amerika een jaar bij János Starker te gaan studeren. Aansluitend was ze twee jaar verbonden aan de universiteit van Buffalo, New York. In 1970 kwam ze weer terug naar Nederland. Vanaf dat moment werkte ze veel als freelance cellist en vanaf 1975 als plaatsvervangend aanvoerder van het Noord-Hollands Filharmonisch orkest. Daarnaast trad ze regelmatig op met het 'Five Centuries Ensemble' dat met sopraan, countertenor, klavecimbel en cello een breed repertoire bracht.

Ze omschreef zichzelf als een vooruitstrevend musicus en een intuïtief speler. Ze vond het een mooie gedachte dat haar cello zou worden bespeeld door een klassieke musicus van een jonge en moderne generatie. Anton Spronk (winnaar van het Celloconcours van de Amsterdamse Cellobiënnale 2014) werd geselecteerd om als eerste de cello te mogen bespelen.

De cello werd in 1865 in Parijs gebouwd door Jean-Baptiste Vuillaume als onderdeel van een heel kwartet. Gedurende zijn ongeveer vijftigjarige carrière als vioolbouwer maakte Vuillaume een aantal bijzondere instrumenten. Deze kregen vaak namen om ze te onderscheiden van de rest van zijn productie, en soms werden ze versierd met het wapen van de opdrachtgever voor wie ze gemaakt waren. De drie gedecoreerde kwartetten die hij maakte voor graaf Doria, prins Caraman de Chimay en graaf Sheremetev behoren tot Vuillaume's meest gevierde en direct herkenbare instrumenten.

Het kwartet waar deze cello onderdeel van is en dat werd aangekocht door Charles Antoine de Riquet, tweede Hertog van Caraman, is waarschijnlijk het bekendste van Vuillaume’s gedecoreerde kwartetten. Volgens de legende werd dit kwartet gepresenteerd tijdens de grote tentoonstelling van 1867 in Parijs, waar het werd opgemerkt door de hertog. In september van dat jaar schreef Vuillaume aan François-Joseph Fétis, een Belgische musicoloog: ‘Ik heb twee kwartetten tentoongesteld die alles belichamen wat ik weet, omdat ze de perfectie zo dicht mogelijk benaderen.’ Deze onbescheidenheid was typerend voor Vuillaume, maar de instrumenten, allemaal gebouwd naar Stradivari-modellen, getuigen van zijn zelfvertrouwen.

De hertog zou als voorwaarde hebben gesteld dat Vuillaume postuum het familiezegel op de instrumenten zou zetten. Het hele kwartet is gebouwd in 1865 en de instrumenten zijn genummerd van 2609 (deze cello) tot 2612. Men gaat ervan uit dat de gerenommeerde firma Hill&Sons uit Londen het volledige kwartet begin 20e eeuw rechtstreeks aankocht van de familie Caraman. Deze firma verkocht de cello op 21 juli 1931 aan het Curtis Institute of Music in Philadelphia. Dat instituut verkocht de cello op haar beurt aan Marc Johnson (1947 - 2014). Marc Johnson was meer dan 30 jaar de vaste cellist in het beroemde Vermeer Kwartet. In ons archief ligt een certificaat van echtheid van de firma William Moening & Son (Philadelphia), gedateerd 21 juli 1970 waarin Johnson als eigenaar wordt genoemd.

Uiteindelijk deed Johnson de Vuillaume in de verkoop en kwam de cello via handelaar Peter Biddulph (Londen) terecht bij Marijke Verberne.

Over de bouwer Jean-Baptiste Vuillaume

In september 1867, tien jaar voor zijn dood, schreef Jean-Baptiste Vuillaume over de violen, alten en celli die hij dat jaar had ingestuurd naar de Grote Tentoonstelling van Parijs; ‘Ik heb er twee kwartetten laten zien waarin alles zit...

Meer over deze bouwer