instrument
virginaal
Willem Kroesbergen
gebouwd in Utrecht in 1971
Een virginaal (muselaar), gebouwd door Willem Kroesbergen in Utrecht (Nederland), 1971. Naar model van Ruckers (C/E - c3) met marmermotief gedecoreerde kast met strooibloemen op de zangbodem, geschilderd door Paul Smit. Afmetingen: 172 x 50 x 26 cm. Materialen: kast van lindehout, zangbodem van fijnspar, toetsen van eikenhout. Ondertoetsen belegd met been en boventoetsen belegd met ebbenhout.
Geschiedenis van het instrument
In 2018 kreeg Het Muziekinstrumentenfonds dit bijzonder mooie instrument geschonken van een particulier uit Amsterdam. De schenker (die helaas in 2019 overleed) was een groot liefhebber van historische toetsinstrumenten en zelf een begenadigd amateurspeler. Hij had in de loop van zijn leven een collectie bijeengebracht van o.a. enkele klavichords, een klavecimbel en een virginaal. Het Muziekinstrumentenfonds mocht van de eigenaar alle instrumenten uitproberen en als er iets tussen zou zitten waar belangstelling voor zou bestaan onder onze doelgroep, dan overwoog hij om het instrument -of de instrumenten- aan onze stichting te schenken. Het Muziekinstrumentenfonds schakelde een expert in en al snel werd duidelijk dat het door Willem Kroesbergen in 1971 gebouwde virginaal een geweldige aanwinst zou zijn voor de collectie van Het Muziekinstrumentenfonds.
In overleg met de schenker werd besloten dat het Kroesbergen virginaal het meest tot zijn recht zou komen op de toetsenafdeling van het conservatorium van Amsterdam. Daar zou het instrument toegankelijk worden voor alle toetsenisten uit de opleiding die zich wilden verdiepen in de uitvoering van oude muziek op instrumenten uit de tijd waarin die muziek geschreven was. Kroesbergen bouwde dit virginaal naar een model van Ruckers. De familie Ruckers heeft in de 16e en 17e eeuw een cruciale rol gespeeld in de ontwikkeling van de toetsinstrumenten. De familie was werkzaam in Antwerpen. Hun instrumenten waren toonaangevend en hun modellen worden tot op de dag van vandaag gebruikt als de belangrijkste voorbeelden voor het bouwen van historische kopieën.
Dit virginaal van Kroesbergen is o.a. gebruikt door Ton Koopman bij de opnames uit 1974 van werken van Sweelinck, Frescobaldi, Rossi en Scarlatti. Koopman bespeelt op die opnames verschillende kopieën van historische toetsinstrumenten. Alle tijdens de opnames gebruikte instrumenten waren van de hand van Kroesbergen. Koopman liet Kroesbergen ook aanwezig zijn tijdens de opnames, zodat de instrumenten steeds in optimale speelstaat zouden zijn en zo maximaal tot hun recht zouden komen.
Het virginaal is hier te horen, bespeeld door Menno van Delft van De Nederlandse Bachvereniging, in een werk van J.S. Bach, uitgevoerd in het Mauritshuis in Den Haag.
In overleg met de schenker werd besloten dat het Kroesbergen virginaal het meest tot zijn recht zou komen op de toetsenafdeling van het conservatorium van Amsterdam. Daar zou het instrument toegankelijk worden voor alle toetsenisten uit de opleiding die zich wilden verdiepen in de uitvoering van oude muziek op instrumenten uit de tijd waarin die muziek geschreven was. Kroesbergen bouwde dit virginaal naar een model van Ruckers. De familie Ruckers heeft in de 16e en 17e eeuw een cruciale rol gespeeld in de ontwikkeling van de toetsinstrumenten. De familie was werkzaam in Antwerpen. Hun instrumenten waren toonaangevend en hun modellen worden tot op de dag van vandaag gebruikt als de belangrijkste voorbeelden voor het bouwen van historische kopieën.
Dit virginaal van Kroesbergen is o.a. gebruikt door Ton Koopman bij de opnames uit 1974 van werken van Sweelinck, Frescobaldi, Rossi en Scarlatti. Koopman bespeelt op die opnames verschillende kopieën van historische toetsinstrumenten. Alle tijdens de opnames gebruikte instrumenten waren van de hand van Kroesbergen. Koopman liet Kroesbergen ook aanwezig zijn tijdens de opnames, zodat de instrumenten steeds in optimale speelstaat zouden zijn en zo maximaal tot hun recht zouden komen.
Het virginaal is hier te horen, bespeeld door Menno van Delft van De Nederlandse Bachvereniging, in een werk van J.S. Bach, uitgevoerd in het Mauritshuis in Den Haag.
Over de bouwer Willem Kroesbergen
Willem Kroesbergen (geboren in 1943 in Nederland) was meer dan 40 jaar actief als klavecimbelbouwer. Zijn instrumenten werden en worden gebruikt door vele belangrijke solisten en ensembles, waaronder Ton Koopman, Masaaki Suzuki en zijn...