Doorgaan naar content
instrument

vioolstrijkstok

Nicolas Léonard & François Xavier Tourte ’frères’

gebouwd in Parijs in ± 1790

Een vioolstrijkstok, gebouwd door de gebroeders Léonard en François Xavier Tourte in Parijs, ca. 1790. Slof en knop niet origineel. Lengte 72,15 cm.

Geschiedenis van het instrument

Per toeval kreeg Maria Milstein op een dag een topstrijkstok van een collega in handen, die klanken in haar viool bovenhaalde die ze bij haar eigen strijkstok miste. Dit wakkerde in haar een verlangen aan om op zoek te gaan naar een betere strijkstok. Maria deed een aanvraag voor een topstrijkstok bij Het Muziekinstrumentenfonds en na een grondige zoektocht naar de ideale strijkstok heeft ze deze Tourte-strijkstok uitgekozen. Dankzij een grote nalatenschap heeft het fonds deze strijkstok kunnen kopen.

Naast onze eigen contacten konden we rekenen op het internationale netwerk van Maria zelf, die zich er enorm voor inzette om zoveel mogelijk strijkstokken te kunnen betrekken in het selectietraject. Zo combineerde ze concertreizen naar het buitenland met het bezoeken van zo veel mogelijk handelaren ter plaatse, maar ook internationale collega-musici van Maria brachten ons op het spoor van strijkstokken die door spelers zelf werden aangeboden. Stokken kwamen naar Nederland vanuit Duitsland, Engeland, Frankrijk en België, maar bijvoorbeeld ook uit de VS. Maria kon op deze manier strijkstokken uitproberen en met elkaar vergelijken van de belangrijkste bouwers uit de gouden periode van de strijkstokkenbouw tussen ± 1780 en 1850, met Parijs als kloppend hart. Namen als Dominique Peccatte, Jean Pierre Marie Persoit, Jacob Eury en Nikolai Kittel kwamen voorbij en Maria viel van de ene verbazing in de andere, want vrijwel iedere strijkstok bleek kwaliteiten boven te halen in de Bergonzi-viool die ze niet eerder had ervaren.
 
Last, but not least!
Op een gegeven moment leek Maria de ideale strijkstok te hebben gevonden: een Persoit. Terwijl het fonds deze stok voor contra-expertise naar Brussel liet brengen, kwam er toch nog een andere strijkstok in beeld die vanuit de VS werd aangeboden. Het ging om een strijkstok, gebouwd rond 1790 door de gebroeders Léonard en François X. Tourte. Normaal gesproken zou zo’n strijkstok ver boven het budget liggen van Het Muziekinstrumentenfonds, maar in dit geval ging het om een strijkstok waarvan de slof en het knopje niet origineel meer waren, hetgeen van grote invloed is op de waarde; vooral verzamelaars haken dan af. We haalden de stok naar Nederland en Maria probeerde hem uit. Dit was wat ze er zelf over zei: “Ik kreeg de stok en moest gelijk met het Radio Filharmonisch Orkest de Tzigane van Ravel spelen; de mogelijkheden en de rijkdom aan klank die de Tourte uit de Bergonzi wist te toveren waren overweldigend, men vroeg mij zelfs of ik op een Guarneri del Gesù aan het spelen was!”.
 
Uiteraard liet het fonds ook deze ‘Tourte’ door verschillende experts beoordelen en werd hij uitgeprobeerd door enkele andere violisten met grote kennis van strijkstokken, zoals Ilya Grubert en Vadim Tsibulevsky. Iedereen onderschreef de hoge kwaliteit en we beseffen nu temeer dat we enorm geluk hebben gehad, want strijkstokken uit deze periode – van meer dan 230 jaar oud – en van deze bouwers, zijn extreem zeldzaam. De laatste bleek ook de beste!

Over de bouwer Nicolas Léonard & François Xavier Tourte ’frères’

Nicolas Léonard Tourte en François Xavier Tourte worden vaak beschouwd als de strijkstokkenmakers aan wie we onze moderne strijkstok te danken hebben. Van ongeveer 1775 tot 1802 werkten de broers nauw met elkaar samen, ook al werkten ze...

Meer over deze bouwer