Instrument
viool
Raffaele & Antonio II Gagliano
Napels,
± 1830
bespeeld door
Stella Zake
Stella Zake
bouwer
Raffaele & Antonio II Gagliano
*±1791/±1794 , Napels †1857/1860 , Napels
De Gagliano’s vormen hoogstwaarschijnlijk de langste en meest glorieuze vioolbouwdynastie ooit. Met Alessandro Gagliano als nestor in de vroege 18e eeuw, brengt de familie gedurende verschillende generaties in totaal 11 vioolbouwers voort. Raffaele (1790) en Antonio (ca. 1775) zijn beiden zoons van Giovanni Gagliano, bij wie ze ook het vak leren. De broers zijn de hekkensluiters van de dynastie, want in 1860 is er geen familielid meer dat de zaak kan voortzetten.
Raffaele en Antonio werken in een periode waarin sprake is van een omvangrijke markt met harde concurrentie en waarin massaproductie niet wordt geschuwd. Ze moeten hard en snel kunnen werken om die concurrentie het hoofd te bieden, hetgeen uiteraard ook leidt tot onregelmatigheden in de kwaliteit van hun werk, dat niet meer het niveau haalt van de oudere generaties. Mogelijk zijn die omstandigheden tevens de aanleiding om naast cello’s, alten en violen, ook gitaren te bouwen.
Raffaele en Antonio werken in een periode waarin sprake is van een omvangrijke markt met harde concurrentie en waarin massaproductie niet wordt geschuwd. Ze moeten hard en snel kunnen werken om die concurrentie het hoofd te bieden, hetgeen uiteraard ook leidt tot onregelmatigheden in de kwaliteit van hun werk, dat niet meer het niveau haalt van de oudere generaties. Mogelijk zijn die omstandigheden tevens de aanleiding om naast cello’s, alten en violen, ook gitaren te bouwen.
Werkplaats(en)
Napels, 1825-1857
De concurrentie komt vooral uit de hoek van de huisnijverheid die in die tijd wordt gebezigd in zowel Bohemen als Duitsland. Instrumenten worden daar in grote getalen samengesteld en via de handelsroutes verhandeld. De tekenen van een snelle productie in het atelier van de Gagliano-broers is herkenbaar door het vaak ontbreken van de inleg, die is vervangen door een ingekraste, getekende lijn.
Ook in andere facetten kan het snelle en goedkope werk worden herkend, zoals de vrij slordig gesneden krullen en de vaak eenvoudige houtkeuze. Desondanks is de klankkwaliteit van de instrumenten vaak geweldig goed, hetgeen ongetwijfeld resultaat is van de generaties kennis en ervaring en het gebruik van vaste modellen en welvingen (meestal gestoeld op voorbeelden van Gennaro).
Raffaele overlijdt in 1857, waarna Antonio het werk nog enkele jaren voortzet tot diens overlijden rond 1860.
Bronnen
J. Thöne (2003), “Italian & French Violin Makers”, Volume I, Grottammare, Italië, p. 66.
- Datum
- 10 juni 2026
In bruikleen gegeven