Doorgaan naar content
bouwer

Leonhard Maussiell

*1685 , Neurenberg      †1760 , Neurenberg

Toen Leonhard Maussiell aan zijn loopbaan als vioolbouwer begon, was er in zijn geboortestad Neurenberg ‘niemand te vinden die niets van muziek afwist of die geen instrument kon spelen’. Er waren meer uitgevers van bladmuziek te vinden dan waar dan ook in Europa. De muzikale sfeer in de stad werd levend gehouden door een groot aantal muziekgezelschappen, individuele musici en componisten. Desondanks was het aantal vioolbouwers zeer beperkt.
Werkplaats(en)
Neurenberg, 1707-1760

Leonhard Maussiell leerde zijn vak vermoedelijk in het Oostenrijkse Tirol en in Italië, bleef enkele jaren in die landen werken en keerde rond 1708 terug naar zijn geboortestad. Daar werkte hij kort bij Sebastian Schelle (1676–1745), een van de weinige, maar vooraanstaande bouwers in de stad van theorbes, luiten, een klein aantal violen en een enkele contrabas. In het eerste jaar dat Leonhard Maussiell terug was, maakte hij pochettes (smalle langwerpige zakviooltjes) en viola d’amore's, viola da gamba’s en later bouwde hij veel violen, allemaal naar Tecchler en Stainer, hoog gewelfd met korte hoeken. Ze zijn mooi afgewerkt, hebben een donkere rood-bruine lak op een goudgele ondergrond. Bijzonder is de randinleg die hij vaak maakte van walvisbalein. Zijn viola d’amore's voorzag hij van een vrouwenkopje als ‘krul’.

In 1744 kwam de vioolbouwer Leopold Widhalm naar Neurenberg. Hij werkte enige tijd bij Schelle, ging een verboden relatie aan met diens dochter en werd verbannen uit de stad. Daar achtte hij zich niet gebonden aan de regels en afspraken die het gilde aan de bouwers binnen de muren had opgelegd. Hij kopieerde het meest succesvolle model van Leonhard Maussiell, waarop deze een rechtszaak tegen Widhalm aanspande. Die verloor Maussiell keer op keer waardoor de zaak jaren sleepte.

'Het brandmerken met een keizerlijke adelaar doet vermoeden dat hij ook aan het hof leverde.'

Vermoedelijk leverde Leonhard Maussiell instrumenten aan het keizerlijk hoforkest want hij mocht zijn instrumenten branden met de keizerlijke dubbele adelaar met zijn initialen daaromheen. Maussiell wordt, samen met Widhalm, beschouwd tot de beste bouwers van Neurenberg.

Zijn oeuvre bestaat uit pochettes, luiten, viola d amore's, viola da gamba’s, cello’s en violen.

Zijn etiket is handgeschreven en luidde: “Leonhardus Maussiell me fecit Nurmberg An. 17..”

Bronnen

  • Tarisio, Cozio archive, bezocht 2023

  • Klaus M., 1996, Leopold Widhalm und der Nürnberger Lauten- und Geigenbau im 18.

  • Jahrhundert. Instituts für Kunsttechnik und Konservierung im Germanischen Nationalmuseum, Frankfurt am Main

  • Sebastian Kirsch, Klaus Martius, Ein Geigenbauer im „Irrthum“. Leopold Widhalms Niederlassungsgesuch in Wien.

  • Bayerische Landesbibliothek Online, bezocht in 2023

  • Germanisches Nationalmuseum, bezocht in 2023

  • Musiker Profiling der Universität Leipzig bezocht in 2023

  • Register zur Deutschen Biographie bezocht in 2023

Auteur
Jan Boekhout
Datum
20 juni 2023