Josef Joachim Vedral

Leerling van Benjamin Patočka

Zijn geboorteplaats, Pasek a/d Isar, is een dorpje in het Karwendel gebergte dat in het uiterste noorden van het Hongaars-Oostenrijkse Bohemen ligt. Daar werd hij in 1883 geboren en leerde het vak van vioolbouwer bij zijn zwager Benjamin Patočka die 50 km verderop in Jičín woonde. Benjamin had in Wenen en in Praag prijzen gewonnen voor zijn violen en cello’s die hij naar Stradivari en Guarneri bouwde. Josef Vedral bleef vier jaar bij hem leren en werken, won op zijn achttiende een zilveren medaille op een tentoonstelling in Bohemen, waarna hij studiereizen ondernam en, zoals dat gebruikelijk was onder de Boheemse vioolbouwers, stages volgde bij vioolbouwers in Oostenrijk en Italië.

Hoge eisen van Karel van der Meer stimuleren de ontwikkeling van vioolbouwers en stokkenmakers

In Amsterdam was Karel van der Meer gestopt als violist bij het Concertgebouworkest en een eigen zaak begonnen. Zelf bouwde hij geen instrumenten, maar haalde getalenteerde vioolbouwers en strijkstokkenmakers naar Nederland. Josef Vedral vond in 1903 een plaats in de werkplaats van Van der Meer, waar toen Paul Max Möller chef d’atelier was. Van der Meer stimuleerde de medewerkers om zich verder te ontwikkelen zonder een model of werkwijze op te dringen, maar hij stond ook bekend als iemand die hoge eisen stelde. Ook Eugène Eberle, Johann Stüber en de stokkenmaker Auguste Toussaint haalde Karel van der Meer naar Amsterdam om na enkele jaren bij hem gewerkt te hebben, een eigen werkplaats elders in Nederland te beginnen.

Molenstraat, Den Haag

In 1907 ging Josef Vedral naar Den Haag, werkte een klein jaar bij Paul Kunze en nam de zaak van Welsenes aan de Molenstraat in Den Haag over. In 1909 won hij opnieuw een zilveren medaille voor een viool waarmee hij in Rotterdam aan een wedstrijd meedeed. In 1931 kwam Josef Musil naar Nederland. Hij was net als Josef Vedral opgeleid door Benjamin Patočka, had vervolgens vier jaar ervaring opgedaan bij Winterling in München en werd Vedrals vaste medewerker.

Uit zijn eerste huwelijk dat in 1914 werd gesloten kreeg hij een zoon, maar die overleed enkele maanden later. In 1929 trouwde hij voor de tweede keer en kreeg vijf kinderen, waaronder Josef Joachim jr. en Nicolaas die hij allebei zelf opleidde.

Expert en restaurateur

Na de Tweede Wereldoorlog legde Josef Vedral zich toe op het restaureren van oude meesterinstrumenten en werd hij naast Möller, Hill en Hamma een van de meest toonaangevende experts in Europa. In 1946 leverde Josef Vedral een viool aan een van de leden van de koninklijke familie. Drie jaar later nam hij nog één keer deel aan het internationale vioolbouwconcours in Den Haag waar 277 vioolbouwers aan deelnamen en won een diplôme d’honneur voor een viool en een altviool. Daarna bouwde hij weinig meer, maar legde zich toe op restauraties en de handel. Onder zijn klanten die ook van ver buiten de grenzen kwamen, waren er veel solisten die een viool van hem kochten of er een door hem lieten restaureren, waaronder Jan Kubelik.

Naast Josef Musil hebben Johann Stüber, die hij nog kende uit zijn tijd bij van Karel van der Meer, Louis Blitz en Lorenz Krumbholz bij hem gewerkt en later zijn beide zonen Nicolaas en Josef jr. Na zijn overlijden in 1965 werd de zaak door Josef jr. voortgezet, Josef Musil bleef tot 1971 diens medewerker; Nicolaas overleed in 1984.

Josef Vedral bouwde instrumenten in de stijl van Stradivari, Guarneri en Guadagnini.

Etiket: Joseph Joachim Vedral, Luthier, fecit ’s-Hage

Hij brandde zijn instrumenten aan de binnenkant met: J. Vedral Haag.

Bronnen

• Vannes, R. (1985). Dictionnaire Universel des Luthiers, Brussel

• Bolink J.,Giskes J., Lindeman F. Stam S. (1999), 400 jaar vioolbouwkunst in Nederland, Amsterdam.Geneanet, bezocht in 2023,

• Bio-bibliographisch woordenboek van Nederlandsche toonkunstenaars en toonkunstenaressen, 1913, Utrecht.

• Cozio archive, bezocht in 2023

• Gemeente archief Den Haag, bezocht in 2023